Metal Dedektörlerinin Çalışma Prensipleri ve Elektronik Devre Şemaları
Metal Dedektörlerinin Çalışma Prensibi
Metal dedektörleri elektromanyetik dalgalar gönderme ve alma genel prensibine göre çalışırlar. Gönderilen elektromanyetik dalga rastladığı metal cisim üzerinde "eddy currents" veya "faraday akımları" denen bir akım endükler. Bu endüklenen akım dedektördeki bobine tesir ederek bir takım küçük sinyal değişmelerine sebep olur. Bu küçük sinyaller elektronik devrelerde kuvvetlendirilerek ses sinyali oluşması için hoparlöre gönderilir. Bazı dedektörlerde ibreli veya dijital sinyal ölçme devreleri de vardır.
Bir çok metal dedektörü tipi vardır. Burada 4 tip dedektörden bahsedilecektir ve yabancı kaynaklardan alınmış örnek şemalar verilecektir.
BFO (Beat Frequency Oscilator - Vuru Frekansı Osilatörü) Tipi Dedektör
Dedektörün arama başlığında bir tek bobin vardır. Bu osilatör bobinidir. Bu bobin metale yaklaştığında, osilasyon frekansı değişir. Bu değişen frekans, elektronik devrede çalışan ikinci bir osilatörün sabit frekansıyla karşılaştırılır. Aradaki frekans farkı ses sinyali olarak hoparlörden duyulur. Bu tip metal dedektörüne iki örnek veriyoruz.
Sinyal Genliğine Duyarlı Dedektör
Arama başlığında iki bobin vardır, biri osilatör bobinidir. Bu bobin verici olarak çalışır ve etrafa elektromanyetik dalga gönderir. Diğer bobin alıcı bobinidir. Bu bobin arama başlığının içine, etrafta metal bulunmadığı zaman en küçük sinyale haiz olacak şekilde yerleştirilir. Arama başlığına bir metal yaklaştığında arama başlığındaki alıcı bobindeki sinyalin genliği büyümeye başlar. Bu büyüyen sinyal, ses sinyali olarak hoparlörden duyulur. Bu tip metal dedektörüne dört örnek veriyoruz.
Sinyal Fazına Duyarlı Dedektör
Arama başlığında iki bobin vardır, biri osilatör bobinidir. Bu bobin verici olarak çalışır ve etrafa elektromanyetik dalga gönderir. Diğer bobin alıcı bobinidir. Bu bobin arama başlığının içine, etrafta metal bulunmadığı zaman en küçük sinyale haiz olacak şekilde yerleştirilir. Arama başlığına bir metal yaklaştığında arama başlığındaki alıcı bobindeki sinyalin fazı osilatör sinyaline göre değişmeye başlar. Bu değişen sinyal, ses sinyali olarak hoparlörden duyulur. Bu tip metal dedektörüne bir örnek veriyoruz.
Pulse Induction (Darbe Endüksiyon) Tipi Dedektör
Arama başlığında genelde bir bobin vardır. Bu bobine çok kısa bir süre içinde çok yüksek akımlı bir darbe verilir. Çok kısa bir süre için etrafta yüksek bir manyetik alan yaratılır. Darbe bittikten sonra bobin alıcı devreye bağlanır ve gönderilen darbenin etkilerini dinlemeye geçer. Gelen etkiler değerlendirilir. Etrafta metal varsa bu etkiler yüksektir, bunlar ses sinyali olarak hoparlörden duyulur. Bu tip metal dedektörüne iki örnek veriyoruz.
Bu şemalar eğitim amaçlı verilmiştir. Sadece şema dedektör imal etmek için yeterli değildir. Metal ayırmalı ve derin algılamalı dedektörlerin yapımı tecrübe gerektirir. Nitelikli dedektör profesyonelce çalışan mühendislerin işidir.
Elsan Firması amatörce dedektör yapmak isteyenleri destekler. İleride bu sayfalarda, dedektörlerin çalışma teknikleri daha detaylı anlatılacaktır. Haftalık yazılarımızdan haberdar olmak için sosyal medya hesaplarımıza abone olmayı unutmayın.